طراحی مطلوب فضای آشپزخانه

وقتی که برای اجاره یا خرید یک خانه مسکونی اقدام می کنید یکی از مهم ترین فضاهایی که به عنوان یک فاکتور عمده جهت تایید یا رد آن مورد توجه قرار می گیرد، آشپزخانه است. هر چند آشپزخانه یک محل کار در داخل خانه است ولی اتاقی است که کدبانوی خانه بیشتر اوقات خود را در آن سپری می کند بنابراین طراحی آن باید در نهایت دقت انجام شود. در گذشته آشپزخانه ها معمولا در زیر راه پله ها، زیرزمین، کنار حیاط یا جایی مثل این ها تعبیه می شد اما امروز با تغییر نوع ساختمان ها که ناشی از تغییر در رفتار و روش زندگی آدمها است، آشپزخانه ها هم از این تغییر و تحولات بی نصیب نمانده اند.

اهمیت طراحی آشپزخانه

آشپزخانه ها علاوه بر این که به عنوان محلی برای پخت و پز در یک خانه به شمار می آیند، از نظر دکوراسیون و چیدمان نیز بسیار پراهمیت جلوه می کنند. تا جایی که بعضی اوقات میلیون ها تومان هزینه صرف طراحی و ساخت دکوراسیون آشپزخانه یک منزل مسکونی می شود.

در طراحی انواع آشپزخانه ها همواره باید مسئله «مثلث دستیابی» که عبارت از یخچال، سینک ظرفشویی، و اجاق گاز است رعایت شود. به طوری که نزدیکی این سه مورد به هم برای سرعت بخشیدن به کار پخت و پز بسیار حائز اهمیت است.

طراحی آشپزخانه مهندسی ساز

علی رغم توجه به مسائل استاندارد هنوز هم طرز ساخت و ابعاد آشپزخانه و لوازم آن به صورت قابل ملاحظه ای در حال تغییر و تحول است. در یک آشپزخانه مهندسی ساز، تمام وسایل طوری چیده می شوند که غیر قابل تغییر بوده و دارای سطوح کاری و ذخیره مواد باشند. در این نوع آشپزخانه مواد مورد استفاده در آشپز خانه معمولا از جنس چوب، تخته چندلا، نئوپان و پلاستیک هستند.

آشپزخانه باید در نمای شمالی ساختمان واقع شود و در ارتباط نزدیک و تنگاتنگی با غذاخوری و ورودی باشد. همچنین در ارتباط نزدیک با سرویس های بهداشتی نیز باشد. جهت باز شدن درهای کابینت باید برخلاف جهت حرکت شخص در آشپزخانه بوده و وسایل آشپزخانه در ارتباط خوبی با همدیگر باشند.

مثلث کار

در آشپزخانه سه فعالیت عمده انجام می شود که عبارتند از:
1. نگهداری مواد غذایی
2. شستشو
3. پخت وپز
به عبارت دیگر مثلث کار آشپزخانه از سه رأس نگهداری، شستشو و پخت و پز تشکیل می شود. رفت و آمد در آشپزخانه باید از مثلث کار جدا باشد.

در طراحی آشپزخانه، نحوه استقرار کابینت ها و لوازم باید برحسب استاندارد بوده که ضمن این که مقدار فضای چرخش و تردد را کاهش می دهد، فضای کافی برای حرکت آزادانه را فراهم می سازد. در صورت امکان، کار به حالت ایستاده باید به حداقل رسیده و وضعیت نامناسب بدن بر حسب کار، ارتفاع وسایل و اندازه بدن فرد کاهش یابد. نحوه چیدن وسایل آشپزخانه باید طوری باشد که فرد در هنگام کار از راست به چپ حرکت کند. این کارها عبارت اند از: استفاده از سطوح نگهداری وسایل، آشپزی، تدارک مواد غذایی، شستشوی ظروف در سینک و آبگیری ظروف.

فضاهای مورد نیاز در آشپزخانه

اندازه و نقشه آشپزخانه نقش کلیدی را در چگونگی استفاده از فضاها دارد. وقتی که با یک مکان کوچک سروکار دارید مهم ترین موضوع آن است که بتولید بیشترین نور را از طبیعت بدست آورید. برای این کار یکی از راه ها ایجاد پنجره های بزرگ و یا برداشتن درها است که برای بزرگ کردن مکان مورد استفاده قرار می گیرد.

شاید آشپز خانه های Open نیز بر اساس این ایده مورد استقبال قرار گرفته اند ولی در بعضی مواقع برداشتن درها از نظر بهداشتی و نقشه معماری مشکل ساز است مثل زمانی که آشپزخانه و دستشویی نزدیک بهم قرار گیرند. برداشتن یکی از دیوارهای آشپزخانه خود نیز می تواند به عنوان یک راه حل مورد استفاده قرار گیرد که این عمل باعث باز شدن آشپزخانه به یکی از اتاق های نشیمن یا ناهار خوری را می دهد که با یک آرک یا راهروی وسیع به هم متصل شده اند.

آشپزخانه های بزرگ یکی از سخت ترین مکان هایی است که می توان طراحی کرد زیرا طراح را وسوسه می کند وسایل و امکانات بیشتری را در آشپزخانه جای دهد، در حالی که نیازی به این همه امکانات نمی باشد. از راههای دیگر طراحی آشپزخانه این است که قسمت جزیره ای درست کنید این روش نوعی جایگاه مناسب برای کار کردن است.

نور در آشپزخانه

برای تزیین آشپزخانه از نور طبیعی و مصنوعی استفاده می کنیم. پنجره در ارائه نور طبیعی به آشپزخانه از اهمیت زیادی برخوردار است. معمولاً پنجره میتواند در صورت مشرف بودن به فضای سبز یکی از تابلوهای آشپزخانه باشد. پنجره رابطی است بین آشپزخانه و فضای خارج که بهتر است در مقابل منظره ای زیبا قرار داشته باشد.

رنگ در آشپزخانه

نور عاملی است که به وسیله آن رنگها مشاهده می شوند. رنگها هر کدام، پیام، حالت و خصوصیتی خاص دارند. رنگها بیان کننده شخصیت اشخاص و رساننده پیامهای مختلفی هستند. آگاهی از این مسائل باعث می شود که برای بیان احساس درونی مان از ابزار درست استفاده کنیم. می توان با ارائه یک رنگ خاص در آشپزخانه یا جابه جایی رنگها و در کنار هم قرار دادن آنها احساس و اندیشه درونی مان را به بیننده انتقال داد. اصولاً رنگ وسایل آشپزخانه باید مناسب و آرام بخش باشد.

گل و گیاه

بهتر است برای تزیین آشپزخانه از گلهای مصنوعی استفاده نکنید، زیرا برای بیننده پیام عشق و علاقه ندارند و آتش زا هستند. گل طبیعی دارای انرژی مثبت و تداعی آرامش و نظم طبیعت در محیط زندگی شما است. سعی کنید خود، محیط و روان خود را به این گونه آرایش و سازمان دهید.

ظرفشویی و آب چکان

معمولاً در کنار ظرفشویی، آب چکان طراحی می شود که وسیله ای مناسب برای خشک کردن ظرفها است و باعث می گردد آب به روی سطوح دیگر نریزد و اجزای مورد استفاده در آسیب کمتری از آب و املاحی که به همراه آن وجود دارد می گردد. می توان از آب چکان برای خشک نمودن میوه ها نیز استفاده نمود و کاربری های متنوعی برای آن در نظر گرفت.

پرده در آشپزخانه

نوع جنس پرده باید متناسب با میزان نور داخل آشپزخانه انتخاب شود. امروزه نورهای مصنوعی در انواع مختلف مثل هالوژن، فلورسنت یا لامپ هایی که از سقف آویزان شده و دارای پایه ای روی زمین یا روی میز هستند طراحی شده اند و می توان از آن ها برای تأمین نور دلخواه استفاده کرد. به طور کلی بهتر است در آشپزخانه نور مخفی باشد. معمولاً تابش نور مستقیم ناراحت کننده بوده و انعکاس زیبایی ندارد. همچنین معمولاً لامپ های هالوژن را زیر کابینت یا گچ بری مخفی می کنند.

طرح کابینت

امروزه طرح کابینت های موجود در بازار بسیار متفاوت است. بعضی از آنها به جای این که یک در مسدود داشته باشند دارای یک بخش پنجره ای یا شیشه ای هستند که وسایل زیبا و جذاب را در آنها قرار می دهند.

میز و صندلی

صندلی های داخل آشپزخانه باید به دلیل استفاده کوتاه مدت به راحتی جابه جا شوند. موارد کاربرد این صندلی ها منحصراً در آشپزخانه است. میزها در آشپزخانه اشکال مختلفی دارند. انتخاب و کاربرد هر یک از انواع میزها با توجه به وسعت یا محدودیت آشپزخانه و همچنین سلیقه افراد صورت می گیرد.